Midden november begint bij ons het sinter-verjaar-kerst-seizoen, alias het cadeaukwartaal. Ik vind het een hele gezellig periode, maar tegelijkertijd ook zwaar. De spanning in huis is hoog, mijn organisatietalent wordt maximaal benut, mijn energie lastig te managen.
Ik heb een gespannen verhouding met verwachtingen. Mijn eigen verwachtingen van vooral mezelf zijn vaak hoog, latten lastig te bereiken waardoor mezelf teleurstellen altijd op de loer ligt. De verwachtingen van anderen zijn nog ingewikkelder, vooral onuitgesproken versies, die zijn bijna onmogelijk. Ze worden vaak uitgebeeld, in kleine bewegingen, specifieke mimiek, intonatie en ander soortige beeldtaal.
En daar gaat het regelmatig mis. Want hoe begrijp je iemands beeldtaal zonder dat je die spreekt of verstaat? Hoe begrijp je iemands toon als de klank je onbekend voorkomt en de betekenis gissen blijft? Het antwoord is simpel en verwarrend tegelijk: de verwachtingen blijven vaag, onduidelijk, het blijft gissen. Want dát ze er zijn weet ik wel, ze zijn er namelijk altíjd.
Op school zorgde dit voor een continue angst, een soort faalangst niet te hebben begrepen wat er werd bedoelt, bang verkeerd te hebben begrepen wat de bedoeling is, wat er verwacht wordt. Gaandeweg leerde ik signalen herkennen, programmeerde ik mezelf, werkte ontzettend hard om zeker te zijn dat ik tenminste (en meer) had gedaan wat nodig was. Het ergste was het terugkrijgen van resultaten, het wachten op cijfers, want dan hoorde ik of ik alles goed begrepen had, of juist een flater had geslagen. Ik moest altijd alles halen, want ik moest weten wat van me verwacht werd.
Het voordeel van kantoorpolitiek is dat het bepaalde ongeschreven regels kent. En hoewel ze ongeschreven zijn, het zijn wel regels, en dus zijn er redelijk te ontcijferen verwachtingen. Zeker gecombineerd met duidelijk functies, rollen en verantwoordelijkheden. Het voelt soms net als een spelletje schaak, al kan ik helemaal niet schaken. En ondanks dat de context steeds anders is, blijven de regels en dus de verwachtingen gelijk.
Vol verwachting kijk ik uit naar pakjesavond, naar de blije gezichten, naar de proppen papier die in hoog tempo door de kamer vliegen, de vrolijke kreten. Maar tegelijkertijd ben ik ook blij als het voorbij is, de mogelijke teleurstelling getroost of voorkomen, de spanning uit het huis, de rust terug in mijn hoofd.
