Het is midden in de nacht, ik ben al even wakker en kan de slaap niet meer vatten. Het is een warme nacht en ik heb net toch maar het dek afgedaan. Ik heb weer eens flink gedroomd, krijg de dromen niet meer uit mijn hoofd. Ik heb geprobeerd te mediteren, rustig alle delen van mijn lichaam aan te spannen en te ontspannen, te beginnen bij mijn tenen en langzaam omhoog. Maar ook dat hielp niet, ik werd alleen maar wakkerder.
Een droom die steeds terugkeert is de volgende: ik zit in een klas, een beetje een school a la een spookkasteel, met veel gangen en lokalen. De gangen staan vol kasten met planten erop, een volle, schemerige en mysterieuze ruimte. In een eerdere droom had ik het vak ‘ondernemerschap’ totaal niet kunnen bijbenen, zo erg dat ik niet meer naar de lessen ging. Het achtervolgde me: zou er een zware onvoldoende op mijn rapport volgen? Ik voelde alleen maar onzekerheid, spanning. Daarna werd ik wakker.
In deze laatste droom was ik steeds de weg kwijt tussen alle lokalen op zoek naar mijn volgende les. Ik was echter nooit alleen, steeds dwaalde er wel iemand met me mee of ik liep toch gewoon in de groep. ‘Frans’ was ook een vak waar ik veel angst voor had en wat maar matig lukte, waar ik de logica maar niet van begreep. Ik vroeg steeds dingen maar leek er geen grip op te krijgen en de toets kwam steeds dichterbij. Op het bord werden door de lerares Franse sommen geschreven die ik niet kon ontcijferen, die niet logisch leken, niet te begrijpen.
De droom ging verder. We gaan op schoolreis in een bus. Ik zit achterin, maar heb geen aansluiting. Het is voor de Franse les en ik moet boodschappen doen in het Frans in een veel te grote supermarkt waar ik maar niet kan kiezen. Ik weet ook helemaal niet wat ik moet kopen. Een ander koopt duidelijk dingen voor de lunch, dus doe ik dat ook maar. Fruit, brood, een mini potje honing en nog wat dingen die ik niet meer weet, vervaagd zijn. Terug in de bus mogen we het opeten en blijk ik het best goed de hebben gedaan, maar ik blijf me een alien voelen, heb geen aansluiting en snap nog steeds niet goed wat de bedoeling is van dit reisje.
Dan moet ik naar de WC en word ik wakker. En kan ik dus niet meer slapen.
Op de middelbare school begreep ik van het vak Frans helemaal niets. Het werd gegeven door een jeugdige vrouw die ik totaal niet kon volgen, ze had een kinderlijke stijl van lesgeven. Op de Hotelschool was ‘entrepreneurship’ dus ondernemerschap het je van het, het summum waar veel over werd gesproken. Ook daar begreep ik niets van, ik kon me er totaal geen voorstelling bij maken. Het maakte me bang, net als de lessen Frans.
Mensen met autisme nemen anders waar, nemen meer waar ook, filters ontbreken in meer of mindere mate. En daarbij gaat de informatieverwerking langzamer. De wereld ziet er daardoor anders uit, intenser, drukker, chaotischer. En het begrijpen van die chaos gaat moeizamer, net als het snappen wat er om je heen gebeurt, waarom je ergens bent, op deze wereld uberhaubt. Dit kan zorgen voor vervreemding, voor niet begrijpen, en daardoor voor angst.
Vaak snap ik niets van de wereld en wat er van mij in die wereld verwacht wordt. Ik ben daarop kapot gedraaid, op door mij onbegrepen verwachtingen, onbegrepen uitkomsten, onbegrepen relaties en connecties die dan ook weer onbegrip opwekten. Meermaals had ik het genoegen in het buitenland te wonen en werken. En vaak voelde ik mij als erkende vreemdeling op mijn gemak. Al mijn hele leven lang had ik ervaring met vervreemding, met het zijn van een vreemdeling, een vreemde in je eigen thuis. In het buitenland kon ik me schaamteloos gedragen als een vreemdeling, de vreemdeling die ik altijd ben.
